Aandoeningen | Ontstoken hart (endocarditis)

Endocarditis

Wat is endocarditis?

Deze aandoening ontstaat doordat bacteriën via de bloedbaan in het hart terechtkomen en zich nestelen op de binnenbekleding van het hart (het endocard) en de kleppen. Hierdoor ontstaat een onsteking.  Bacteriële endocarditis komt niet veel voor in Nederland. Ongeveer  250 mensen per jaar kampen met deze gevaarlijke ziekte.

Symptomen

Bacteriële endocarditis komt voor in een subacute (langzame) vorm en in een acute (snelle) vorm.

Subacute (langzame) vorm:
De symptomen ontwikkelen zich langzaam over een periode van weken of maanden en kunnen in het begin vaag zijn. Het kan zijn dat je je in het algemeen niet goed voelt en een algehele lichaamspijn en vermoeidheid hebt en een verminderde eetlust. In sommige gevallen treedt op zeker moment koorts op. Aangezien deze eerste symptomen door meerdere aandoeningen kunnen worden veroorzaakt, kan het een tijdje duren voor de aandoening wordt vastgesteld.

In veel gevallen treedt er een hartruis op. Dit zijn geluiden die een arts met een stethoscoop kan horen. Hartruis wordt veroorzaakt door een abnormale stroming van bloed door gebrekkige of beschadigde hartkleppen. Als je vanwege een eerder probleem al een hartruis hebt dan kan het geluid ervan veranderen of intenser worden. Een nieuwe of veranderde hartruis is vaak wat een arts doet vermoeden dat het om infectieuze endocarditis gaat.

Acute (snelle) vorm.
In sommige gevallen ontwikkelen de symptomen zich snel en kun je binnen een paar dagen erg onwel worden. De snelheid waarmee de aandoening zich ontwikkelt hangt deels af van welke bacterie of schimmel de aandoening veroorzaakt. Sommige bacteriën zijn krachtiger en ziekmakender dan anderen.

 Oorzaken

  • Verwondingen van de huid, het mondslijmvlies of het tandvlees
  • Ontstoken tandvlees
  • Spuiten in aders
  • Huidinfecties
  • Medische ingrepen

Het lichaam maakt kleine hoeveelheden bacteriën meestal meteen onschadelijk. Bij ontstekingen moet het lichaam harder werken om ze onschadelijk te maken. Bacteriën hebben daardoor meer kans om te overleven bij patiënten met minder weerstand.

Gevolgen

Mogelijke gevolgen na het bestrijden van de bacterie:

  • De hartklep kan blijvend beschadigd raken. Hierdoor loopt de patiënt het risico dat:
    • de hartklep gaat lekken of minder goed werkt.
    • de pompfunctie van het hart vermindert (hartfalen).
  • Wanneer een stukje van de ontsteking (embolie) loslaat, kan dit infecties veroorzaken op andere plaatsen in het lichaam.

 

Endocarditis voorkomen

Patiënten die risico lopen op endocarditis moeten bij sommige medische ingrepen uit voorzorg antibiotica innemen. Dit heet endocarditisprofylaxe. Deze maatregel is nodig bij ingrepen in of aan:

  • De mondholte door tandarts, mondhygiëniste of kaakchirurg
  • De bovenste luchtwegen door de KNO-arts
  • Het spijsverteringskanaal, de urinewegen of de geslachtsorganen
  • Ontstoken weefsel

Tips om endocarditis te voorkomen:

  • Goede mondhygiëne, om gaatjes en tandvleesontsteking tegen te gaan
  • Regelmatig het gebit laten controleren door de tandarts
  • Informeer tandarts en (huis)arts als u tot de risicogroep behoort en dat u antibiotica moet innemen voor bepaalde ingrepen