Aandoeningen | Spataderen

Spataderen

Wat zijn spataderen?

Aders vervoeren bloed naar het hart. In de benen moet het bloed tegen de zwaartekracht in omhoog worden gestuwd. Daarom bevatten de aders kleppen die verhinderen dat het bloed terugstroomt. Als deze kleppen niet meer goed sluiten, stroomt er bloed terug in het been. Door de hogere druk rekt de ader uit, waardoor een spatader ontstaat. Er wordt van spataderen gesproken wanneer aan de benen duidelijk zichtbare blauwe en verdikte, meestal  kronkelig verlopende, aders aanwezig zijn. Er zijn heel veel verschillende spataderen, variërend van kleine rode en blauwe haarvaatjes tot blauw-groenig doorschemerende dikke aderen, die soms over het hele been lopen. Hoe uitgebreider de spataderen, hoe waarschijnlijker dat behandeling ervan noodzakelijk is.

Er zijn kleine, middelgrote en grote spataderen. De kleine spataderen  komen vaak in kluwens voor en worden ook wel ‘takkebosvenen’ genoemd. Verreweg de meeste spataderen zijn van dit type en geven meestal geen klachten. Wel kunnen de spataderen als cosmetisch storend worden ervaren. De middelgrote spataderen zijn enkele millimeters dik en kunnen vele centimeters lang zijn. Ook deze spataderen geven meestal alleen cosmetische klachten. De grote spataderen zijn vaak dikke ‘kabels’. De bekendste is die aan de binnenzijde van het been loopt (deze grootste uitwendige ader aan het been heet officieel de Vena Saphena Magna). Zelfs deze heel dikke spataderen hoeven niet altijd klachten te geven.

Symptomen

  • moe, loom en zwaar gevoel
  • rusteloze benen ('restless legs')
  • het dikker worden van de onderbenen in de loop van de dag
  • pijn of kramp
  • bloeden uit de spatader (bijvoorbeeld na stoten)

Oorzaken

In Nederland hebben naar schatting tussen de 1 en 2 miljoen mensen last van spataderen. Een aantal factoren is van belang bij het ontstaan van spataderen:

  • Erfelijke aanleg: door aangeboren zwakte van de vaatwanden van de aders kunnen spataderen ontstaan.
  • Staan
  • Geslacht: vrouwen ontwikkelen vaker spataderen dan mannen.
  • Zwangerschap
    De veranderde hormoonspiegels kunnen tijdens de zwangerschap de vaatwanden slapper maken.
    Door de groeiende baarmoeder kan de terugstroom van bloed uit de benen naar het hart minder goed plaatsvinden: er is in feite sprake van een soort stuwing in de benen.
    Tijdens de zwangerschap is de hoeveelheid circulerend bloed bij de moeder groter. De kans op het ontwikkelen van trombose is tijdens de zwangerschap groter.