Alarmmoeheid vraagt extra aandacht op verpleegafdelingen

Zorgverleners krijgen dagelijks te maken met tientallen alarmen van medische apparatuur. Maar wat gebeurt er als veel van die alarmen geen directe actie vereisen? Onderzoekers van het Maastricht UMC+ onderzochten hoe verpleegkundigen en artsen deze alarmen ervaren. Uit het onderzoek blijkt dat vooral zorgverleners op verpleegafdelingen met telemetriebewaking relatief veel alarmmoeheid ervaren.

Wat is alarmmoeheid?

Op verpleegafdelingen, de Intensive Care (IC) en operatiekamers worden patiënten voortdurend bewaakt met medische apparatuur. Deze apparatuur geeft een alarm wanneer bijvoorbeeld het hartritme of de bloeddruk verandert. Dat is belangrijk voor de veiligheid van patiënten.

Maar niet ieder alarm betekent dat er direct moet worden ingegrepen. Wanneer zorgverleners voortdurend alarmen horen, kan alarmmoeheid ontstaan. Hierdoor bestaat het risico dat belangrijke alarmen minder snel worden opgemerkt.

Getallen wie het meest last heeft van alarmen

Telemetrie vraagt extra aandacht

Aan het onderzoek deden 514 verpleegkundigen en artsen mee. Zij werkten op de IC's van elf ziekenhuizen en op de telemetrieafdelingen en operatiekamers van het MUMC+.

De zorgverleners op de telemetrieafdelingen gaven hun ervaren alarmmoeheid gemiddeld een 5,7 op een schaal van 10. Op de IC was dit 5,0 en op de operatiekamer 4,0.

Ook schatten zorgverleners op de telemetrieafdelingen dat ongeveer 65% van de alarmen geen directe actie vereiste. Daarnaast bleek dat verpleegkundigen meer alarmmoeheid ervaren dan artsen.

De resultaten laten zien dat de belasting door monitoralarmen verschilt per werkomgeving. Daarbij is het belangrijk dat niet alle gebruikte meetmethoden dezelfde verschillen tussen afdelingen lieten zien.

Minder onnodige alarmen, meer aandacht voor de patiënt

Het onderzoek biedt aanknopingspunten om de bewaking van patiënten verder te verbeteren. Denk bijvoorbeeld aan het aanpassen van alarminstellingen, het kritisch bekijken wanneer bewaking nodig is en het beter afstemmen van alarmen op de zorgsituatie.

Het doel is om onnodige alarmen te verminderen, zodat zorgverleners hun aandacht kunnen richten op de signalen die er écht toe doen. Daarmee kan het onderzoek bijdragen aan een veiligere en prettigere zorgomgeving voor patiënten én medewerkers.

Dr. Rob Driessen licht toe: “Alarmmoeheid staat al jaren hoog op de lijst van grootste risico’s van medische technologie. Ons onderzoek laat zien dat we alarmmoeheid betrouwbaar kunnen meten, en dat de mate ervan verschilt per werkplek en per zorgverlener. Verpleegkundigen, die vaak als eerste op een alarm reageren, ervaren het het sterkst. 

Dat is belangrijk, want alarmmoeheid is niet alleen belastend voor zorgverleners. Het raakt ook direct aan de patiëntveiligheid: als veel alarmen als niet-zinvol worden ervaren, bestaat het risico dat een alarm dat er écht toe doet minder snel opvalt.

De vragenlijst geeft ons veel informatie. We kunnen er ook het effect van verbeteringen mee meten, door de vragenlijst na een interventie opnieuw uit te zetten. Juist omdat alarmmoeheid per afdeling verschilt, is er geen oplossing die overal past. Denk aan beter afgestelde alarmgrenzen of slimmere alarmsystemen. De volgende stap is om de ervaringen van zorgverleners te koppelen aan de werkelijke alarmdata van de monitoren.”

Onderzoek dankzij samenwerking

Het onderzoek werd uitgevoerd door drs. Thibo Le Pera (WESP student IC) en drs. Verona Gerardu (anesthesioloog-intensivist), onder supervisie van cardioloog-intensivist dr. Rob Driessen, in samenwerking met onderzoekers uit verschillende ziekenhuizen.

De volgende collega's van het Maastricht UMC+ leverden een waardevolle bijdrage aan het onderzoek,  dr. Bas van Bussel; Dennis van Helvert B3 verpleegkundige; Esther Nies, IC verpleegkundige; dr. Noud Peppelenbosch; dr. Marc Buise en dr. Jan-Willem Sels.

Ook verpleegkundigen van de afdelingen B3 en D4 van het Hart+Vaat Centrum Maastricht leverden een waardevolle bijdrage door de vragenlijst in te vullen.

De resultaten zijn gepubliceerd in het internationale wetenschappelijke tijdschrift Critical Care Medicine.

Lees hier het volledige wetenschappelijke artikel: Alarm Fatigue Across Critical Care Domains of in het PDF bestand hieronder. 

Sluit de enquête
Geef uw mening over de website, of vertel ons hoe wij onze website kunnen verbeteren.