Behandelingen | Hartoperatie

Fysiotherapie en revalidatie

Fysiotherapie en revalidatie

Gedurende uw verblijf in het ziekenhuis wordt u in uw herstelproces begeleid door het gehele team. Hieronder ook de fysiotherapeut. Wat kunt u verwachten van de fysiotherapeut?

De postoperatieve ademhalingsoefeningen

De therapeut oefent met u een aantal aspecten betreffende de ademhaling. Voornamelijk het verdiepen (diep inademen) van het inademen en waarom verdiepen belangrijk is. De reden hiervoor is dat als gevolg van de houding in bed, de narcose en de pijn het vermogen om te verdiepen en om de zuurstof op te nemen is afgenomen. Na de operatie ligt u plat op bed en in deze houding duwt de buik richting de longen, waardoor het inademvolume wordt beperkt. Daarom probeert men op de intensive care de rugleuning van het bed al wat te kantelen, waardoor de buik niet meer zoveel in de weg zit. Daarom is het ook zo belangrijk om zo snel mogelijk in een stoel gemobiliseerd te worden. Als gevolg van de narcose zijn alle organen even op “tilt” en moeten als het ware weer opstarten. Dit is ook zo met de longfunctie: Door de narcose kun je minder goed verdiepen en minder goed de zuurstof uit je bloed opnemen. Echter naar mate de narcose meer wordt afgebroken door het lichaam, zal de longfunctie naar verloop van tijd verbeteren. Na de operatie heeft u een wond en deze wond kan pijnlijk zijn bij bewegen, dus ook bij het ademen. Bij pijn zijn we geneigd om oppervlakkig en te snel te ademen. Dit moeten we regelmatig doorbreken met een zo diep mogelijke rustige inademing.

 

Ademhalingsoefeningen rondom de operatie

U moet een hand op de buik en een hand op de borst leggen en diep in -en uitademen. Daarna moet u uitademen met een zogenaamd “pufje”, waarbij de lippen even de uitademing tegen houdt. Door dit pufje komt de lucht als het ware even dieper in de longen. Daarnaast moet u na een zo diep mogelijke inademing even de adem inhouden, dus de lucht even de tijd geven om goed te kunnen verdelen over alle longvelden, waardoor u een betere verdieping krijgt en meer tijd hebt om de zuurstof op te nemen. Tevens moet u voelen hoe een ademhalingsritme is: bij inademen komt de borst/buik omhoog en bij een uitademing zakt deze weer in, dat is belangrijk.

Daarna moet u beide handen op de (denkbeeldige) wond leggen om deze te ondersteunen. Hierna moet u geforceerd door een open mond uitademen en luisteren naar het geluid. Dit is een techniek om het aanwezige (overtollige) slijm opgehoest te krijgen. De beste manier om slijm naar de oppervlakte te krijgen is hoesten. Daarbij moet u de wond goed ondersteunen, met een “kussentje” (opgerolde handdoek), hetgeen u krijgt op de Intensive Care. Daarbij moet u proberen goed door te hoesten. Mocht het hoesten moeilijk gaan dan is doorzuchten een goed alternatief.

Na de operatie is het goed om zelf elk uur met de “triflow” te oefenen. De diepe inademing is het belangrijkst. Daarbij is niet het aantal balletjes wat omhoog gezogen wordt van belang maar meer de tijd gedurende welke een balletje beweegt of meerdere balletjes bewegen gedurende één inademing. Dit moet u per oefenbeurt ongeveer 5x oefenen, niet te snel en te vaak achter elkaar want dan kunt u duizelig worden. Na 2 weken moeten u de Triflow weggooien in verband met infectie gevaar.

Ademhalingsoefeningen rondom de operatie

Mobilisatie en zelfredzaamheid

Niet alleen de fysiotherapeut, maar ook de verpleging en de artsen zullen u proberen te stimuleren om weer zoveel mogelijk zelf te gaan doen na de operatie. De eerste dagen zal de aandacht van de fysiotherapeut zich met name richten op de ademhaling. Tegelijkertijd is de mobilisatie (bed/stoel etc.) van groot belang, omdat door de mobilisatie onder andere de ademhaling extra geprikkeld wordt. Zittend in een stoel kunnen we beter ademen. De verpleegkundige zal u bij de eerste mobilisatie helpen. Kunt u iets niet zelfstandig of twijfelt u, dan wordt u geholpen. Hoe beter uw zelfstandig functioneren is hoe minder u begeleid wordt door de fysiotherapeut. Dus met andere woorden, het is niet noodzakelijk dat u de fysiotherapeut dagelijks aan uw bed ziet verschijnen. Belangrijk is om zo snel mogelijk activiteiten van het dagelijks leven op te nemen. Tot slot gaat u onder begeleiding trappen lopen. Zelfstandig functioneren is bepalend voor uw ontslag.

Fysiotherapie na de hartoperatie

De pijnbehandeling

Het spreekt voor zich dat u na de operatie wondpijn, spierpijn en gewrichtspijn heeft. De pijn zal minder worden naarmate u meer hersteld van de operatie. De pijn zal vooral behandeld worden door het voorschrijven van pijnmedicatie. In principe wordt in de praktijk door de fysiotherapeut niet expliciet aandacht besteed aan de pijn.

Revalidatie

Revalidatie na een hartoperatie kan plaatsvinden in het 'eigen zieknhuis', in een revalidatiekliniek of bij een fysiotherapeut bij u in de wijk. De grootste groep patiënten gaat in overleg met de cardioloog en de fysiotherapeut in het eigen ziekenhuis revalideren. Deze revalidatie start pas enkele weken na ontslag. U krijgt thuis bericht wanneer u bij de hartrevalidatie in uw eigen ziekenhuis terecht kan. Voor patiënten uit de Oostelijke mijnstreek (ziekenhuis Atrium MC te Heerlen) die gebruik willen maken van het Atrium revalidatie traject kunnen contact opnemen met revalidatie verpleegkundige Sandra IJsselmuiden: Telefoon 045-5767030.

Voor patiënten uit de Westelijke mijnstreek (ziekenhuis Orbis MC te Geleen) die gebruik willen maken van het revalidatie traject kunnen contact opnemen met de revalidatieverpleegkundige:
Telefoon 088-4595418. Een belangrijk deel van de revalidatie gaat u thuis zelf doen. Het is van belang de dagelijkse activiteiten regelmatig op te voeren. Dit kan in het begin moeilijk zijn.

Patiënteninformatie

Lees meer in de volgende informatiebladen: