Wat is een AV-Blok?
Een AV-blok is een afkorting voor een zogenoemd atrioventriculair blok. Dit is een hartritmestoornis die redelijk vaak voorkomt. Bij een AV-blok gaat er iets mis in de AV-knoop van uw hart. De AV-knoop (atrioventriculaire knoop) houdt de prikkels van het hart even vast en verspreidt die prikkels daarna over de hartkamers. Bij een AV-blok houdt de AV-knoop de elektrische prikkel langer vast dan normaal. Het hartritme wordt daardoor vertraagd.
Er bestaan drie varianten van een AV-blok:
- Bij een eerstegraads AV-blok geeft de AV-knoop de prikkel te traag door aan de hartkamers.
- Bij een tweedegraads AV-blok wordt de prikkel willekeurig doorgegeven.
- Bij een derdegraads AV-blok geeft de AV-knoop de prikkel helemaal niet door.
Symptomen
De klachten die voorkomen bij een AV-blok zijn afhankelijk van de ernst van het blok:
- Eerstegraads AV-blok: zelden klachten
- Tweedegraads AV-blok: vaak hebben mensen geen klachten, soms hebben ze last van duizeligheid en de neiging tot flauwvallen.
- Tweedegraads AV-blok: sommige mensen hebben geen klachten, anderen zijn duizelig en hebben een neiging tot flauwvallen. Bij een ernstige vorm zijn patiënten soms snel moe en hebben last van pijn op de borst bij inspanning.
- Derdegraads: extreme moeheid, duizeligheid, kortademigheid, pijn op de borst, trage hartslag en (neiging tot) flauwvallen.
Flauwvallen als gevolg van een derdegraads AV-blok wordt ook wel een Adams-Stokes syndroom genoemd.
Oorzaken
- Ouderdom
- Bijwerkingen van medicijnen tegen hartritmestoornissen
- Hartinfarct
- Hartklepoperatie
- Behandeling van een hartritmestoornis in de buurt van de AV-knoop
Wat is atriumfibrilleren?
Atriumfibrilleren (ook boezemfibrilleren genoemd) is de meest voorkomende hartritmestoornis. Normaal zorgt een soort natuurlijke pacemaker in het hart (de sinusknoop) voor een regelmatig hartritme. Bij atriumfibrilleren werkt dit niet goed. De boezems trekken niet normaal samen, maar fladderen of fibrilleren chaotisch. Hierdoor pompt het hart minder goed bloed rond.
Symptomen
Je kunt klachten hebben zoals:
- Hartkloppingen
- Duizeligheid of licht gevoel in het hoofd
- Kortademigheid
- Vermoeidheid
- Druk op de borst
- Soms merk je helemaal niets
Waardoor ontstaat atriumfibrilleren?
Er zijn verschillende oorzaken. We verdelen ze in vier groepen:
1. Lichamelijke aandoeningen
- Hoge bloeddruk
- Hartfalen of eerder hartinfarct
- Klepafwijkingen (vooral de mitralisklep)
- Schildklierproblemen
- Longziekten zoals COPD
- Slaapapneu
- Infecties, zoals longontsteking
2. Leefstijl en gedrag
- Te veel alcohol
- Overgewicht
- Te weinig beweging of juist extreme sportbelasting
- (Chronische) stress of angst
- Roken
3. Medicatie en middelen
- Sommige medicijnen (bijvoorbeeld luchtwegverwijders bij astma of COPD)
- Veel cafeïne of energiedrankjes
- Drugs zoals cocaïne of amfetaminen
4. Overige factoren
- Erfelijkheid
- Hoger leeftijd
- Problemen met zout- of vochtbalans
Hoe wordt het vastgesteld?
Behandeling
De behandeling hangt af van klachten, oorzaak en risico’s:
- Medicijnen
- Ritmeregelaars (bijvoorbeeld bètablokkers)
- Antistollingsmiddelen (bloedverdunners)
- Elektrische cardioversie (ECV)
- EFO en Ablatie: Onderzoek en behandeling bij hartritmestoornissen.
- Leefstijl
- Stoppen met roken
- Minder alcohol drinken
- Afvallen
- Slaapapneu behandelen
Verloop van atriumfibrilleren
Atriumfibrilleren is vaak blijvend, maar goed te behandelen. Met de juiste zorg leven veel mensen er goed mee.
Wat kun je zelf doen?
Hanteer een gezonde leefstijl
- Stoppen met roken
- Matig alcohol drinken
- Gezond eten (veel groenten, fruit, volkoren; minder zout en vet)
- Minimaal 30 minuten per dag bewegen
- Gewicht beheersen
Stress verminderen
Probeer stress te verminderen met:- Ontspanning, meditatie, yoga of ademhalingsoefeningen
- Voldoende slaap en regelmaat
Gezondheid beheren
- Laat hoge bloeddruk behandelen
- Behandel schildklierproblemen
- Controleer en behandel slaapapneu
- Vermijd overmatige cafeïne en energiedrankjes
Medicatie en controle
- Neem medicijnen zoals voorgeschreven
- Laat je hart regelmatig controleren als je risicofactoren hebt
Wat is het Sick Sinus Syndroom?
Bij de hartritmestoornis Sick Sinus Syndroom werkt de sinusknoop niet goed. De sinusknoop regelt de snelheid waarmee het hart klopt. De sinusknoop is een groepje cellen in de rechterboezem en is de natuurlijke pacemaker van het hart. Als deze sinusknoop niet goed werkt, heeft het hart het ene moment een te snelle hartslag en het andere moment een te trage hartslag.
Symptomen
Bij het Sick Sinus Syndroom heeft de patiënt vaak een te trage hartslag, of afwisselend een te snelle en een te trage hartslag. Op de overgang tussen de verschillende hartritmes kan de patiënt zich onwel voelen of meer zweten. Bij inspanning versnelt de hartslag vaak onvoldoende, zodat de patiënt klachten krijgt.
Klachten bij een te snelle hartslag:
- Hartbonzen of -jagen
- Hartkloppingen
- Opvliegers
- Snelle pols
Klachten bij een te langzame hartslag:
- Onprettig gevoel
- Duizeligheid
- Neiging tot wegraken
- Pijn op de borst
Oorzaken
Een sinusknoop kan ontregeld raken door ouderdom of door de werking van bepaalde medicijnen. Soms is de oorzaak onbekend.