Patiënteninformatie
Lees meer in de volgende folders:
- Hartfalen: MijnHartfalencoach
- Hartfalen met behouden pompfunctie spreekuur
- Hartfalen met behouden pompfunctie: controle spreekuur na ongeveer 1 jaar
- Hartfalen: poliklinische hartfalenrevalidatie in het MUMC+
Wat is hartfalen?
Het hart is een spier die als een pomp het bloed door het lichaam laat stromen. In rust klopt het hart ongeveer 70 keer per minuut en pompt het vier tot vijf liter bloed rond. Soms werkt deze pomp minder goed. Dan krijgt het lichaam onvoldoende bloed en zuurstof. Dit noemen we hartfalen.
Hartfalen is een chronische aandoening. Dit betekent dat de klachten kunnen terugkomen en soms erger kunnen worden. Gelukkig zijn er steeds betere medicijnen en behandelingen, waardoor veel mensen met hartfalen een goede kwaliteit van leven behouden.
Oorzaken van hartfalen
De meest voorkomende klachten bij hartfalen zijn:
- Eén of meerdere hartinfarcten
- Langdurig hoge bloeddruk
Soms is de oorzaak niet duidelijk.
Klachten bij hartfalen
Hartfalen kan verschillende klachten geven. De meest voorkomende zijn:
- Kortademigheid
- Moeite met inspanning
- Vermoeidheid
- Vocht in voeten/enkels en snel aankomen in gewicht (door vocht)
Behandeling van hartfalen
Bij hartfalen krijgt u begeleiding van een gespecialiseerd hartfalenteam. Dit team bestaat uit cardiologen, verpleegkundig specialisten en hartfalenverpleegkundigen. Zij bepalen de beste behandeling voor uw situatie.
De behandeling bestaat meestal uit:
- Medicijnen die uw hart ondersteunen. Deze moeten elke dag worden genomen, ook als de klachten van hartfalen verdwenen zijn. De medicijnen die gebruikt worden zijn ACE-remmers (lees ees-remmers), bètablokkers en diuretica (plasmedicijnen). Deze middelen zorg ervoor dat het hart minder moeite heeft met pompen, de bloeddruk verlaagt wordt en het overtollige vocht wordt afgevoerd. Ook kunnen medicijnen worden toegevoegd om de onderliggende oorzaak te behandelen.
- Leefstijladviezen over vocht- en zoutinname en bewegen.
- Soms extra behandelingen, afhankelijk van de oorzaak.
Hartfalenzorg in het Hart+Vaat Centrum/MUMC+
Bij het Hart+Vaat Centrum van Maastricht UMC+ bieden we zorg op maat voor patiënten met hartfalen. Onze aanpak is gericht op uw specifieke situatie en onderliggende aandoeningen. Daarom hebben we gespecialiseerde hartfalen spreekuren opgezet voor verschillende vormen van hartfalen, waaronder:
- Hypertrofische en gedilateerde cardiomyopathie (HCM/DCM)
- Cardiale amyloïdose
- Hartfalen met behouden ejectiefractie (HFpEF)
- Hartklepaandoeningen
- Pulmonale hypertensie
- Cardiale Resynchronisatie Therapie (CRT)
- Algemeen hartfalenspreekuren:
- Nieuwe patiënten of controle spreekuur
- Titratiespreekuur/zorglijn hartfalen (afspraak met een hartfalen verpleegkundige/verpleegkundig specialist)
- Ontslagpoli hartfalen
- Kleppen poli
- Spoed poli
Wij geloven in een geïntegreerde benadering van zorg en hebben verschillende multidisciplinaire overleggen (MDO's) opgezet. Hierin bespreken we complexe patiënten samen met specialisten uit diverse disciplines, waaronder klinische genetica, immunologie, longziekten en cardiothoracale chirurgie. Deze samenwerking stelt ons in staat om de kwaliteit van zorg excellent te houden en patiënten de best mogelijke behandeling te bieden.
Onze hartfalenverpleegkundigen/verpleegkundig specialisten hebben hun eigen spreekuur. Ze hebben veel contact met de patiënten en hun huisartsen. Ze geven hulp en ondersteuning, zodat patiënten de best mogelijke zorg krijgen.
Wat betreft kleplijden, hebben we veel ervaring met de diagnose en behandeling hiervan.
Voor patiënten met hartklepaandoeningen bieden we minimaal invasieve behandelingen zoals MitraClip, TAVI (Transcatheter Aortic Valve Implantation) en Carillon. Op dit gebied zijn we pionier in Nederland, wat betekent dat we vooroplopen in het toepassen van deze innovatieve technieken.Geavanceerde behandelingen
Binnen onze kliniek hebben we toegang tot moderne behandelmethoden zoals mechanische ondersteuning van de bloedsomloop (MSC), die kunnen worden ingezet wanneer dat nodig is.
Innovatie en onderzoek
We werken met een internationaal erkend onderzoeksteam, waardoor we de nieuwste innovaties snel kunnen toepassen in de behandeling van onze patiënten. Onze nauwe samenwerking met klinische en preklinische onderzoekers, laboratoria en technologische partners zorgt ervoor dat we steeds betere zorg kunnen bieden.
eHealth en poliklinische zorg
We maken gebruik van telebegeleiding/eHealth om de poliklinische zorg voor patiënten na een opname te verbeteren. Dit stelt ons in staat om de zorg flexibeler en toegankelijker te maken, met meer mogelijkheden voor communicatie tussen patiënten, verpleegkundigen en huisartsen.
Zorg dicht bij huis
We willen méér bieden dan standaardzorg. Daarom zetten we ons in om hartfalenzorg niet alleen in het ziekenhuis, maar ook in de regio te verbeteren. Waar mogelijk vindt een deel van de zorg plaats bij de huisarts (eerste lijn) zodat patiënten de beste ondersteuning krijgen met minder ziekenhuisbezoeken.
Wat is een hartspierziekte?
Hartspierziekte ook wel cardiomyopathie genoemd betekent letterlijk een zieke hartspier. De hartspier trekt niet meer goed samen en heeft ook moeite met ontspannen. Het hart pompt het bloed minder goed rond. Cardiomyopathie is een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen. De hartspier is:
- Verwijd (gedilateerd)
- Verdikt (hypertrofisch)
- Veranderd in stug bindweefsel
Cardiomyopathie is een chronische ziekte, die niet geneest. Wel kunt u beter leren omgaan met de ziekte.
Symptomen
Sommige mensen met cardiomyopathie hebben eerst helemaal geen klachten. Wel voelen de meeste mensen met cardiomyopathie zich snel moe. Medicijnen verminderen de klachten. Veel voorkomende klachten zijn:
- Moe en futloos
- Benauwd of ademtekort
- Onregelmatige of te snelle hartslag
- Vocht vasthouden
- Zwaarder worden zonder meer te eten
- Minder eetlust
- Een vol gevoel of misselijk zijn
- Niet plat kunnen liggen of slapen
- 's Nachts vaak moeten plassen
- Pijn op de borst
- Licht in het hoofd, duizeligheid of flauwvallen
De ernst van de ziekte verschilt per persoon. Bij ernstige en langdurige klachten vermindert de pompfunctie. Dat noemen we hartfalen.
Bij een verwijding van een hartkamer is er eerder kans op hartritmestoornissen. In een verwijde hartholte bestaat ook het gevaar dat er bloedstolsels ontstaan. Bloedstolsels kunnen op een andere plaats in het lichaam een bloedvat afsluiten. Dit heet een infarct.Oorzaken
Er zijn verschillende oorzaken van cardiomyopathie. Meestal is de oorzaak niet bekend. Cardiomyopathie kan erfelijk zijn of een gevolg van langdurige schadelijke invloeden op de hartspier. De aanleg voor cardiomyopathie is soms al bij de geboorte aanwezig. In het MUMC+ doet men onderzoek naar erfelijkheid binnen hart en vaat ziekten. Ook wel cardiogenetica genoemd. Dit maakt deel uit van één van onze expertise centra.
Een hartspierziekte kan ook het gevolg zijn van langdurige overbelasting van de hartspier. Schadelijke invloeden van buitenaf zijn:
- Langdurig bestaande hoge bloeddruk
- Vernauwde kransslagaders
- Langdurige hartritmestoornissen
- Een infectie van de hartspier
- Vergiftiging door medicijnen, alcohol of drugs
- Afwijking van de hartkleppen
- Andere ziekten zoals diabetes, schildklier- of stofwisselingsziekten