Minder risico op complicaties door zorg op afstand voorafgaand aan een hartoperatie

 De resultaten van deze studie naar prehabilitatie zijn onlangs gepubliceerd in het gerenommeerde wetenschappelijke tijdschrift JACC, gelijktijdig met presentatie van de resultaten op het grootste internationale congres van hartchirurgie (EACTS) in Lissabon. Naar aanleiding van de resultaten staat er ook een nieuwsbericht op de website van ICT&Health. 

Hartpatiënten die een hartoperatie moeten ondergaan zijn tegenwoordig steeds ouder en hebben vaak te maken met bekende risicofactoren zoals roken, zwaarlijvigheid, angst, verminderde longkracht en conditie. Deze factoren verhogen het risico op ongunstige uitkomsten na een ingreep. Bekend is dat begeleiding vooraf - prehabilitatie - de fysieke en mentale fitheid van een patiënt kan verbeteren. Echter, de impact op het ontstaan van ernstige complicaties na een hartoperatie was nog niet duidelijk. De DCC-studie onderzocht dit als eerste ter wereld. Gekeken werd naar het effect van een innovatief gepersonaliseerd programma op basis van telemedicine: ter voorbereiding op hun operatie kregen patiënten via een online audiovisueel platform zorg op afstand en begeleiding via teleconsulten van experts.

Digitaal platform 
Voor dit onderzoek werden 394 patiënten verdeeld over twee groepen: 197 patiënten volgden een gepersonaliseerd online prehabilitatieprogramma op basis van gescreende risicofactoren, 197 patiënten kregen de standaardzorg die bestond uit preoperatieve zorg en revalidatie na de hartoperatie. Het begeleidingsprogramma verliep via een online platform waar patiënten voorafgaand aan hun operatie - minstens zes weken lang -  vragenlijsten konden invullen en teleconsulten konden krijgen. Daarnaast bevatte het platform informatie en trainingsmodules over cardiovasculaire symptomen, stoppen met roken, omgaan met angst, fysieke oefeningen, longkrachtoefeningen en een dieetprogramma. Na hun operatie werden alle deelnemers nog drie keer gescreend en nauwgezet opgevolgd voor het voorkomen van complicaties. 

Afname hartproblemen
De onderzoeksresultaten toonden twee belangrijke nog onbekende feiten; dat het uitstellen van een hartoperatie voor prehabilitatie veilig is en dat het aantal ernstige complicaties tot een jaar na de operatie aanzienlijk verminderde in de prehabilitatiegroep. Er was sprake van risicoafname van 8,8%, een daling van 35% ten opzichte van de standaardzorg. Naast de daling in het aantal ernstige complicaties, rapporteerden de patiënten in de prehabilitatiegroep een verbetering in longkracht, minder angst en depressies. Van de rokers was de helft met roken gestopt. 

Routinezorg
Prehabilitatie is momenteel nog niet standaardzorg in de hartchirurgie. De uitkomsten uit de DCC-studie zijn hier wel aanleiding voor, aldus hartchirurg en hoofdonderzoeker van de studie cardio-thoracaal chirurg Dr. Peyman Sardari Nia: “Onze resultaten tonen aan dat prehabilitatie als secundaire preventie de kans op ernstige complicaties na een hartoperatie kan verminderen. Daarnaast krijgen patiënten op deze manier meer eigenaarschap over hun gezondheid en worden ze gefaciliteerd om in hun thuisomgeving hier iets aan te doen. Prehabilitatie zou dus een goede aanvulling zijn op de huidige postoperatieve revalidatieprogramma’s voor patiënten die een hartoperatie ondergaan.“