Wat is een aneurysma van de buikslagader?
De aorta is de grootste slagader van uw lichaam. Deze loopt van het hart door de borst naar de buik. In de buik noemen we dit deel de buikslagader. Normaal is de buikslagader ongeveer 2 centimeter breed.
Bij een aneurysma van de aorta abdominalis (AAA) is een deel van de slagader lokaal wijder geworden. De vaatwand is zwakker geworden en zet geleidelijk uit. Wanneer de diameter groter wordt dan 3 centimeter, spreken we van een aneurysma.
Hoe ontstaat een AAA?
Met het ouder worden verandert de wand van de bloedvaten. Soms wordt de vaatwand zwakker (door aderverkalking, ontsteking of erfelijke factoren) en ontstaat er een verwijding.
Risicofactoren die de kans op een AAA vergroten:
- Roken (de belangrijkste risicofactor)
- Hoge bloeddruk (hypertensie)
- Hoog cholesterol
- Hart- en vaatziekten (eerder hartinfarct of beroerte)
- Longziekten (COPD)
- Erfelijkheid: heeft een eerstegraads familielid (ouder, broer/zus) een AAA? Dan is uw risico 4x hoger.
- Mannelijk geslacht: AAA komt 4-6 keer vaker voor bij mannen dan bij vrouwen
Klachten
Een AAA geeft meestal geen klachten. In 75% van de gevallen wordt het bij toeval ontdekt, bijvoorbeeld via een echo of CT-scan die om een andere reden werd gemaakt.
Soms zijn er vage klachten:
- Pijn of ongemak in de buik of rug
- Gevoel van kloppen in de buik
Waarschuwing
Bel direct 112 bij tekenen van een scheur (ruptuur)
- Plotse, hevige pijn in de buik of rug
- Bleekheid, transpireren, koud en klam aanvoelen
- Bewustzijnsverlies
Een ruptuur is een levensbedreigende noodsituatie.
Hoe wordt een AAA vastgesteld?
Uw vaatchirurg of Physician Assistant (PA) stelt de diagnose met behulp van:
- Anamnese: vragen over klachten, risicofactoren en familieanamnese
- Lichamelijk onderzoek: soms voelbare kloppende zwelling in de buik
- Echo (duplex/echografie): eenvoudig, snel en stralingsvrij: eerste keuze voor screening en controle
- CT-angiografie (CTA): geeft een nauwkeurig beeld van de grootte, vorm en ligging van het aneurysma; nodig bij operatieplanning
- MRI-angiografie: alternatief voor patiënten met allergie voor contrastmiddel of slechte nierfunctie
Controleschema
Het aantal controles hangt af van de grootte van het aneurysma.
Wanneer is een operatie nodig?
In het algemeen adviseren we een operatie wanneer:
- De diameter is minder dan 5,5 cm is (bij vrouwen soms al bij 5,0 cm
- Het aneurysma snel groeit: meer dan 0,5 cm per 6 maanden
- Er klachten zijn die waarschijnlijk door het aneurysma worden veroorzaakt
Uw leeftijd, algehele conditie en andere ziekten spelen altijd mee in het besluit om wel of niet te opereren.
Welke behandelingsmethoden zijn er in het MUMC+?
Medicijnen bij een AAA
Of u wel of niet een operatie krijgt, u gebruikt meestal de volgende medicijnen:
- Statine (cholesterolverlager): vermindert groeisnelheid van het aneurysma en verlaagt hart-vaatrisico
- Bloedverdunner (bijv. Aspirine of Clopidogrel): ter preventie van hart- en vaatcomplicaties
- Bloeddrukmedicatie: bij verhoogde bloeddruk, bij voorkeur een bètablokker of ACE-remmer
Wat kunt u zelf doen?
Uw eigen bijdrage maakt een groot verschil
- Stop met roken. Dit is de meest effectieve maatregel om groei van het aneurysma te vertragen
- Beweeg dagelijks minstens 30 minuten (wandelen, fietsen, zwemmen)
- Eet gezond: weinig verzadigd vet, veel groenten en fruit
- Houd uw bloeddruk goed in de gaten streefwaarde < 130/90 mmHg
- Neem uw medicijnen trouw in
- Kom altijd op uw controle afspraken
Eerste afspraak polikliniek
Tijdens uw eerste bezoek aan de polikliniek Hart+Vaat Centrum bespreekt u met de vaatchirurg of PA:
- De bevindingen van het beeldvormend onderzoek
- De grootte en de vorm van uw aneurysma
- Of behandeling nu of later gewenst is
- Welke medicijnen u nodig heeft
- Leefstijladviezen en stoppen-met-roken-ondersteuning
Wij nemen altijd de tijd om uw vragen te beantwoorden. U kunt uw vragen van tevoren opschrijven om niets te vergeten.
Patiëntenfolder
De informatie op deze pagina kunt u ook lezen in onze patiëntenfolders:
- Aneurysma van de buikslagader (AAA)
- Aneurysma van de buikslagader (AAA): buikoperatie
- Aneurysma van de buikslagader (AAA): operatie via de lies (EVAR)