Lichamelijk onderzoek

Aandoeningen

  • Wat is een aneurysma van de buikslagader?

    De aorta is de grootste slagader van uw lichaam. Deze loopt van het hart door de borst naar de buik. In de buik noemen we dit deel de buikslagader. Normaal is de buikslagader ongeveer 2 centimeter breed.

    Bij een aneurysma van de aorta abdominalis (AAA) is een deel van de slagader lokaal wijder geworden. De vaatwand is zwakker geworden en zet geleidelijk uit. Wanneer de diameter groter wordt dan 3 centimeter, spreken we van een aneurysma.

    AAA

     

    Hoe ontstaat een AAA?

    Met het ouder worden verandert de wand van de bloedvaten. Soms wordt de vaatwand zwakker (door aderverkalking, ontsteking of erfelijke factoren) en ontstaat er een verwijding.

    Risicofactoren die de kans op een AAA vergroten:

    • Roken (de belangrijkste risicofactor)
    • Hoge bloeddruk (hypertensie)
    • Hoog cholesterol
    • Hart- en vaatziekten (eerder hartinfarct of beroerte)
    • Longziekten (COPD)
    • Erfelijkheid: heeft een eerstegraads familielid (ouder, broer/zus) een AAA? Dan is uw risico 4x hoger.
    • Mannelijk geslacht: AAA komt 4-6 keer vaker voor bij mannen dan bij vrouwen

    Klachten

    Een AAA geeft meestal geen klachten. In 75% van de gevallen wordt het bij toeval ontdekt, bijvoorbeeld via een echo of CT-scan die om een andere reden werd gemaakt.
    Soms zijn er vage klachten:

    • Pijn of ongemak in de buik of rug
    • Gevoel van kloppen in de buik

    Waarschuwing

    Bel direct 112 bij tekenen van een scheur (ruptuur)

    • Plotse, hevige pijn in de buik of rug
    • Bleekheid, transpireren, koud en klam aanvoelen
    • Bewustzijnsverlies

     Een ruptuur is een levensbedreigende noodsituatie.

    Hoe wordt een AAA vastgesteld?

    Uw vaatchirurg of Physician Assistant (PA) stelt de diagnose met behulp van:

    • Anamnese: vragen over klachten, risicofactoren en familieanamnese
    • Lichamelijk onderzoek: soms voelbare kloppende zwelling in de buik
    • Echo (duplex/echografie): eenvoudig, snel en stralingsvrij: eerste keuze voor screening en controle
    • CT-angiografie (CTA): geeft een nauwkeurig beeld van de grootte, vorm en ligging van het aneurysma; nodig bij operatieplanning
    • MRI-angiografie: alternatief voor patiënten met allergie voor contrastmiddel of slechte nierfunctie

    Controleschema

    Het aantal controles hangt af van de grootte van het aneurysma.

    Controleschema

     

     

    Wanneer is een operatie nodig?

    In het algemeen adviseren we een operatie wanneer: 

    • De diameter is minder dan 5,5 cm is (bij vrouwen soms al bij 5,0 cm
    • Het aneurysma snel groeit: meer dan 0,5 cm per 6 maanden
    • Er klachten zijn die waarschijnlijk door het aneurysma worden veroorzaakt

    Uw leeftijd, algehele conditie en andere ziekten spelen altijd mee in het besluit om wel of niet te opereren.

    Welke behandelingsmethoden zijn er in het MUMC+?

    AAA operaties

     

    Medicijnen bij een AAA

    Of u wel of niet een operatie krijgt, u gebruikt meestal de volgende medicijnen:

    • Statine (cholesterolverlager): vermindert groeisnelheid van het aneurysma en verlaagt hart-vaatrisico
    • Bloedverdunner (bijv. Aspirine of Clopidogrel): ter preventie van hart- en vaatcomplicaties
    • Bloeddrukmedicatie: bij verhoogde bloeddruk, bij voorkeur een bètablokker of ACE-remmer

    Wat kunt u zelf doen?

    Uw eigen bijdrage maakt een groot verschil

    • Stop met roken. Dit is de meest effectieve maatregel om groei van het aneurysma te     vertragen
    • Beweeg dagelijks minstens 30 minuten (wandelen, fietsen, zwemmen)
    • Eet gezond: weinig verzadigd vet, veel groenten en fruit
    • Houd uw bloeddruk goed in de gaten streefwaarde < 130/90 mmHg
    • Neem uw medicijnen trouw in
    • Kom altijd op uw controle afspraken

    Eerste afspraak polikliniek

    Tijdens uw eerste bezoek aan de polikliniek Hart+Vaat Centrum bespreekt u met de vaatchirurg of PA:

    • De bevindingen van het beeldvormend onderzoek
    • De grootte en de vorm van uw aneurysma
    • Of behandeling nu of later gewenst is
    • Welke medicijnen u nodig heeft
    • Leefstijladviezen en stoppen-met-roken-ondersteuning

    Wij nemen altijd de tijd om uw vragen te beantwoorden. U kunt uw vragen van tevoren opschrijven om niets te vergeten.

    Patiëntenfolder

    De informatie op deze pagina kunt u ook lezen in onze patiëntenfolders:

     

    Lees meer

  • Wat is angina pectoris?

    Bij inspanning of in rust voelt u een drukkend, zwaar gevoel midden op de borst. Deze pijn kan uitstralen naar de nek, kaak, armen of rug. Deze pijn, ook wel angina pectoris genoemd, ontstaat doordat het hart tijdelijk te weinig zuurstof krijgt door een vernauwing in de kransslagader. Dit is een vorm van coronair lijden. Het hart krijgt op dat moment onvoldoende bloed toegevoerd om het zijn werk te laten doen. Bekijk voor meer informatie onderstaand filmpje.

     © Hartstichting

    Symptomen

    U merkt niet meteen als u vernauwingen in de kransslagaders heeft. Vaak ontstaan klachten pas als een van de kransslagaders meer dan 50% vernauwd is. Het proces van vernauwing van de kransslagaders is dan al langer bezig.
    In rust heeft het hart minder zuurstof nodig dan bij inspanning. In de beginfase van angina pectoris treden de klachten vooral op als het hart zich harder moet inspannen dan normaal, zoals bij:

    • Lichamelijke inspanning of sport
    • Heftige emoties
    • Het verwerken van een zware maaltijd
    • Overgang van een warme naar een koude omgeving

    Bij deze situaties voelt u: 

    • Een beklemmende, drukkende of benauwende pijn midden in de borst 
    • Uitstralende pijn naar de onderkaak, hals, schouderbladen, armen, rug of maagstreek
    • Misselijk en zweterig

    Oorzaken

    De meest voorkomende oorzaak is een vernauwing in de kransslagaders, als gevolg hiervan stroomt er minder bloed door de kransslagaders en is er eerder een kans op een zuurstoftekort.
    Andere hartaandoeningen veroorzaken soms ook klachten van pijn op de borst. Voorbeelden zijn: 

    • Hartklepaandoening: er stroomt bloed terug naar de andere hartruimten en het hart kan minder goed druk opbouwen om bloed rond te pompen.
    • (ernstige) Hartritmestoornissen: de hoeveelheid bloed die wordt rondgepompt wisselt bij een onregelmatige of snelle hartslag.

    Soms heeft pijn op de borst niets te maken met het hart, maar komt het bijvoorbeeld van de longen, spieren, maag of slokdarm.

     

    Lees meer

  • Patiënteninformatie

    Lees meer in de volgende folders: 

    Wat is hartfalen?

    Het hart is een spier die als een pomp het bloed door het lichaam laat stromen. In rust klopt het hart ongeveer 70 keer per minuut en pompt het vier tot vijf liter bloed rond. Soms werkt deze pomp minder goed. Dan krijgt het lichaam onvoldoende bloed en zuurstof. Dit noemen we hartfalen.

    Hartfalen is een chronische aandoening. Dit betekent dat de klachten kunnen terugkomen en soms erger kunnen worden. Gelukkig zijn er steeds betere medicijnen en behandelingen, waardoor veel mensen met hartfalen een goede kwaliteit van leven behouden.

    Oorzaken van hartfalen

    De meest voorkomende klachten bij hartfalen zijn:

    • Eén of meerdere hartinfarcten
    • Langdurig hoge bloeddruk

    Soms is de oorzaak niet duidelijk.

    Oorzaken hartfalen

     

    Klachten bij hartfalen 

    Hartfalen kan verschillende klachten geven. De meest voorkomende zijn:

    • Kortademigheid
    • Moeite met inspanning
    • Vermoeidheid
    • Vocht in voeten/enkels en snel aankomen in gewicht (door vocht)
    Klacchten hartfalen

     

    Behandeling van hartfalen

    Bij hartfalen krijgt u begeleiding van een gespecialiseerd hartfalenteam. Dit team bestaat uit cardiologen, verpleegkundig specialisten en hartfalenverpleegkundigen. Zij bepalen de beste behandeling voor uw situatie.

    De behandeling bestaat meestal uit:

    • Medicijnen die uw hart ondersteunen. Deze moeten elke dag worden genomen,  ook als de klachten van hartfalen verdwenen zijn. De medicijnen die gebruikt worden zijn ACE-remmers (lees ees-remmers), bètablokkers en diuretica (plasmedicijnen). Deze middelen zorg ervoor dat het hart minder moeite heeft met pompen, de bloeddruk verlaagt wordt en het overtollige vocht wordt afgevoerd. Ook kunnen medicijnen worden toegevoegd om de onderliggende oorzaak te behandelen.
    • Leefstijladviezen over vocht- en zoutinname en bewegen.
    • Soms extra behandelingen, afhankelijk van de oorzaak.

    Hartfalenzorg in het Hart+Vaat Centrum/MUMC+

    Bij het Hart+Vaat Centrum van Maastricht UMC+ bieden we zorg op maat voor patiënten met hartfalen. Onze aanpak is gericht op uw specifieke situatie en onderliggende aandoeningen. Daarom hebben we gespecialiseerde hartfalen spreekuren opgezet voor verschillende vormen van hartfalen, waaronder:

    Wij geloven in een geïntegreerde benadering van zorg en hebben verschillende multidisciplinaire overleggen (MDO's) opgezet. Hierin bespreken we complexe patiënten samen met specialisten uit diverse disciplines, waaronder klinische genetica, immunologie, longziekten en cardiothoracale chirurgie. Deze samenwerking stelt ons in staat om de kwaliteit van zorg excellent te houden en patiënten de best mogelijke behandeling te bieden.

    Onze hartfalenverpleegkundigen/verpleegkundig specialisten hebben hun eigen spreekuur. Ze hebben veel contact met de patiënten en hun huisartsen. Ze geven hulp en ondersteuning, zodat patiënten de best mogelijke zorg krijgen.

    Wat betreft kleplijden, hebben we veel ervaring met de diagnose en behandeling hiervan. 
    Voor patiënten met hartklepaandoeningen bieden we minimaal invasieve behandelingen zoals MitraClip, TAVI (Transcatheter Aortic Valve Implantation) en Carillon. Op dit gebied zijn we pionier in Nederland, wat betekent dat we vooroplopen in het toepassen van deze innovatieve technieken. 

    Geavanceerde behandelingen

    Binnen onze kliniek hebben we toegang tot moderne behandelmethoden zoals mechanische ondersteuning van de bloedsomloop (MSC), die kunnen worden ingezet wanneer dat nodig is.

    Innovatie en onderzoek

    We werken met een internationaal erkend onderzoeksteam, waardoor we de nieuwste innovaties snel kunnen toepassen in de behandeling van onze patiënten. Onze nauwe samenwerking met klinische en preklinische onderzoekers, laboratoria en technologische partners zorgt ervoor dat we steeds betere zorg kunnen bieden.

    eHealth en poliklinische zorg

    We maken gebruik van telebegeleiding/eHealth om de poliklinische zorg voor patiënten na een opname te verbeteren. Dit stelt ons in staat om de zorg flexibeler en toegankelijker te maken, met meer mogelijkheden voor communicatie tussen patiënten, verpleegkundigen en huisartsen.

    Zorg dicht bij huis

    We willen méér bieden dan standaardzorg. Daarom zetten we ons in om hartfalenzorg niet alleen in het ziekenhuis, maar ook in de regio te verbeteren. Waar mogelijk vindt een deel van de zorg plaats bij de huisarts (eerste lijn) zodat patiënten de beste ondersteuning krijgen met minder ziekenhuisbezoeken. 

    Lees meer

  • Wat is een hartspierziekte?

    Hartspierziekte ook wel cardiomyopathie genoemd betekent letterlijk een zieke hartspier. De hartspier trekt niet meer goed samen en heeft ook moeite met ontspannen. Het hart pompt het bloed minder goed rond. Cardiomyopathie is een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen. De hartspier is:

    • Verwijd (gedilateerd)
    • Verdikt (hypertrofisch)
    • Veranderd in stug bindweefsel

    Cardiomyopathie is een chronische ziekte, die niet geneest. Wel kunt u beter leren omgaan met de ziekte.  

    Symptomen

    Sommige mensen met cardiomyopathie hebben eerst helemaal geen klachten. Wel voelen de meeste mensen met cardiomyopathie zich snel moe. Medicijnen verminderen de klachten. Veel voorkomende klachten zijn:

    • Moe en futloos
    • Benauwd of ademtekort
    • Onregelmatige of te snelle hartslag
    • Vocht vasthouden
    • Zwaarder worden zonder meer te eten
    • Minder eetlust
    • Een vol gevoel of misselijk zijn
    • Niet plat kunnen liggen of slapen
    • 's Nachts vaak moeten plassen
    • Pijn op de borst
    • Licht in het hoofd, duizeligheid of flauwvallen

    De ernst van de ziekte verschilt per persoon. Bij ernstige en langdurige klachten vermindert de pompfunctie. Dat noemen we hartfalen. 
    Bij een verwijding van een hartkamer is er eerder kans op hartritmestoornissen. In een verwijde hartholte bestaat ook het gevaar dat er bloedstolsels ontstaan. Bloedstolsels kunnen op een andere plaats in het lichaam een bloedvat afsluiten. Dit heet een infarct.

    Oorzaken

    Er zijn verschillende oorzaken van cardiomyopathie. Meestal is de oorzaak niet bekend. Cardiomyopathie kan erfelijk zijn of een gevolg van langdurige schadelijke invloeden op de hartspier. De aanleg voor cardiomyopathie is soms al bij de geboorte aanwezig. In het MUMC+ doet men onderzoek naar erfelijkheid binnen hart en vaat ziekten. Ook wel cardiogenetica genoemd. Dit maakt deel uit van één van onze expertise centra.

    Een hartspierziekte kan ook het gevolg zijn van langdurige overbelasting van de hartspier. Schadelijke invloeden van buitenaf zijn:   

    • Langdurig bestaande hoge bloeddruk
    • Vernauwde kransslagaders 
    • Langdurige hartritmestoornissen
    • Een infectie van de hartspier
    • Vergiftiging door medicijnen, alcohol of drugs
    • Afwijking van de hartkleppen
    • Andere ziekten zoals diabetes, schildklier- of stofwisselingsziekten

     

     

    Lees meer

  • Wat is hoge bloeddruk?

    Hoge bloeddruk of hypertensie is de belangrijkste risicofactor voor hart- en vaatziekten. Ongeveer 25% van de volwassen bevolking heeft hoge bloeddruk; veel van hen hebben hier geen weet van of hebben een bloeddruk die onvoldoende onder controle is. Hoge bloeddruk is sterk leeftijd-gebonden: van alle mensen ouder dan 70 jaar heeft ruim 60% hypertensie. Met andere woorden: de vergrijzing resulteert ook in meer mensen met hoge bloeddruk. Bovendien is het zo dat elke verhoging van de bloeddruk op hogere leeftijd  extra risico op een event (hartinfarct, hersenbloeding etc.) oplevert.

    Symptomen

    Mensen met een hoge bloeddruk merken daar meestal niets van. Bij ernstige of langdurig verhoogde niet-behandelde bloeddruk kunnen wel symptomen optreden. Deze symptomen zijn:

    • Hoofdpijn
    • Vermoeidheid
    • Duizeligheid
    • Slecht zien
    • Misselijk en overgeven
    • Pijn op de borst en kortademigheid
    • Rusteloosheid

    Oorzaken

    • Ouderdom
    • Nierproblemen
    • Bepaalde medicatie
    • Leefstijl

    Gevolgen

    Langdurig hoge bloeddruk beschadigt de wanden van de slagaders. Dit bevordert het ontstaan van slagaderverkalking. Door slagaderverkalking worden de vaten minder elastisch en de bloeddruk neemt verder toe. De voortdurende druk op de vaten kan schade aanrichten aan de organen. Bijvoorbeeld de hartspier, slagaders, hersenen, ogen en nieren.

     

    Lees meer

  • Wat is Myocarditis?

    Myocarditis is een ontsteking van de hartspier. De ontsteking ontstaat meestal door een virus. Als het hart door de ontsteking erg beschadigd is, kunnen al binnen enkele weken na de koorts klachten van hartfalen of ritmestoornissen ontstaan. Als het hart licht beschadigd is, treden deze klachten soms pas veel later op. Myocarditis kan soms leiden tot de hartspierziekte cardiomyopathie.

    Symptomen

    De klachten bij myocarditis lopen erg uiteen. Soms merkt iemand er niets van. In andere gevallen zijn er klachten van ernstig hartfalen en hartritmestoornissen.  De eerste symptomen lijken op die van griep, zoals koorts en spierpijn. Pas nadat de griepklachten verdwenen zijn, blijkt soms dat er meer aan de hand is. Klachten bij myocarditis zijn:

    • Plotseling optredende koorts
    • Griepachtige verschijnselen
    • Pijn in de hartstreek
    • Zweten
    • Hartritmestoornissen
    • Vermoeidheid
    • Kortademigheid
    • Vocht vasthouden

    Oorzaken

    • Een virus, bacterie of parasiet
    • Overgevoeligheid voor geneesmiddelen
    • Bestraling
    • Een auto-immuunziekte

     

     

    Lees meer

  • Wat is ulcus cruris?

    Een ulcus cruris is een chronische wond aan het onderbeen veroorzaakt door een bloedcirculatie stoornis. De oorzaak van een ulcus cruris kan arterieel ( 25%) of veneus ( 60%) zijn.
    Het is belangrijk om te bepalen om welke van deze 2 vormen het gaat:

     

     

  • Wat is een vernauwing van de beenslagaders?

    Wanneer het lichaam probeert de beschadiging te herstellen, klonteren bloedplaatjes samen op de beschadigde plaats. Deze ophopingen noemen we plaques. Op deze plaque kan zich uiteindelijk ook kalk afzetten waardoor deze verhardt (sclerose). Hierdoor wordt de ruimte in het bloedvat kleiner, dit noemen we vaatvernauwing of perifeer vaatlijden. Als een bloedvat zich steeds verder vernauwt, zodat het vat geheel dicht zit, is sprake van een afsluiting. Door een vernauwing of afsluiting van een slagader naar de benen kan er minder of zelfs geen bloed doorstromen. Daardoor ontstaat er een gebrek aan zuurstof in het been. Afhankelijk van de ernst van het zuurstoftekort kan dit leiden tot verschillende klachten. 

    Door slagaderverkalking ofwel artherosclerose kan er een vaatvernauwing in de beenslagaders ontstaan, ook wel perifeer vaatlijden of etalagebenen genoemd. Slagaderverkalking ontstaat doordat op een bepaalde plaats in de vaatwand bloedplaatjes, cholesterol en gladde spiercellen zich opeenhopen. Dit begint met een kleine beschadiging van de gladde binnenwand van het bloedvat.

    Symptomen

    Een vernauwing of zelfs volledige verstopping van een slagader hoeft niet altijd aanleiding te geven tot  (ernstige) klachten. Soms worden door het lichaam kleine nieuwe bloedvaatjes gevormd die de vernauwing of verstopping overbruggen waardoor de bloedvoorziening toch voldoende blijft. Deze bloedvaatjes worden ook wel collateralen genoemd.

    Klachten die voorkomen zijn:
    Etalagebenen (Claudicatio intermittens)
    De beenspieren hebben bij inspanning veel meer bloed en zuurstof nodig dan in rust. Daardoor kan vooral bij inspanning verzuring van de spieren optreden waardoor er een krampachtige pijn ontstaat. Na een eindje wandelen, kan dan pijn ontstaan in één of beide benen. Na een korte tijd rusten verdwijnt de pijn en kan men weer een eindje verder lopen.

    Rustpijn
    Het is ook mogelijk dat er zo weinig bloed naar de benen stroomt dat er zelfs in rust, of 's nachts in bed, pijn ontstaat. Dit wordt rustpijn genoemd. Wanneer men dan het been uit het bed laat hangen of in een stoel gaat zitten, wordt de pijn soms minder. Dit komt omdat de zwaartekracht de bloedtoevoer net voldoende verbetert om de rustpijn op te heffen.

    Afstervingsproces
    Als er nauwelijks doorbloeding is, is de kans op wondjes en infecties groot. Wanneer deze infectie zich uitbreidt kan het weefsel afsterven, wat zich uit in donkerblauwe of zwarte verkleuringen. Dit wordt necrose (bij een droge wond) of gangreen ( koudvuur , bij een natte wond) genoemd. Soms ontstaan er wonden die niet genezen of sterven één of meerdere tenen af. Zonder operatie waarbij de doorbloeding wordt hersteld, is een amputatie van het betreffende been dan dikwijls niet te vermijden.
    Andere klachten van vernauwing kunnen zijn: koude voeten, verminderde haargroei op de benen, verdikte teennagels (vaak met schimmelinfectie) en vertraagde nagelgroei. Door de slechtere doorbloeding kunnen de benen bleek worden bij optillen en rood verkleuren bij het laten hangen van de benen.

     

    Lees meer

Geef uw mening over de website, of vertel ons hoe wij onze website kunnen verbeteren.